Het interregionale leerevenement van het FISSH-project werd georganiseerd tijdens Food Days 2025 in Seinäjoki, waar vertegenwoordigers van alle partnerregio’s, overheidsinstanties, organisaties voor bedrijfsondersteuning, onderzoekers en belanghebbenden uit de voedingssector bijeenkwamen. Het evenement combineerde een thematische workshop en seminarie, presentaties van goede praktijken en een studiebezoek, en bood een uitgebreid platform voor interregionale uitwisseling over duurzame voedselproductie en waardeketens voor kmo’s.
Interregionale dialoog over uitdagingen en kansen op het gebied van duurzaamheid
De thematische workshop en het seminarie waren gericht op regionale ervaringen en praktische benaderingen van duurzaamheid in de voedingssector. Twee keynote speeches gingen over het concurrentievermogen van kleine en middelgrote ondernemingen in de voedingssector op de lange termijn en innovatiegedreven productontwikkeling, waarbij werd benadrukt hoe duurzaamheid de veerkracht en winstgevendheid kan versterken wanneer deze wordt aangepast aan regionale contexten.
Een interactieve paneldiscussie bracht deskundigen uit Finland, België, Griekenland, Portugal en Polen bijeen, wat de diversiteit van de voedselsystemen in Europa weerspiegelde. Tijdens de discussie werden de resultaten van de regionale zelfevaluaties besproken, gemeenschappelijke en regiospecifieke uitdagingen geïdentificeerd en onderzocht hoe het beleid kmo’s beter kan ondersteunen bij hun transitie naar duurzaamheid. Het publiek leverde gedurende de hele sessie een actieve bijdrage, waardoor een bottom-up perspectief werd gewaarborgd dat in overeenstemming is met de Interreg-beginselen.
Gedeelde prioriteiten tussen regio’s
Ondanks verschillende geografische, economische en klimatologische omstandigheden kwamen uit de discussies verschillende gedeelde prioriteiten tussen de FISSH-regio’s naar voren. Deze omvatten de noodzaak om de afhankelijkheid van niet-hernieuwbare energie te verminderen, te reageren op klimaatgerelateerde druk en de efficiëntie van hulpbronnen in voedselwaardeketens te verbeteren. Deelnemers benadrukten ook het belang van samenwerking – zowel lokaal als grensoverschrijdend – als een belangrijke factor voor het versterken van regionale voedselsystemen.
Een terugkerende boodschap was de kloof tussen kennis en implementatie. Hoewel het bewustzijn over duurzaamheid toeneemt, hebben kmo’s vaak gerichte ondersteuning, praktische hulpmiddelen en stimulerend beleid nodig om strategieën om te zetten in dagelijkse bedrijfspraktijken.
Van meting tot communicatie
Het evenement onderstreepte het belang van het monitoren van duurzaamheidsprestaties, zoals emissies en grondstoffengebruik, maar erkende ook dat duurzaamheid verder gaat dan afzonderlijke indicatoren. Onderwerpen als biodiversiteit, bodemkwaliteit en veerkracht van ecosystemen werden als even belangrijk aangemerkt.
Effectieve communicatie kwam naar voren als een ander belangrijk thema. Deelnemers merkten op dat duurzaamheidsboodschappen moeten motiveren in plaats van beschuldigen, en dat concrete voorbeelden en oplossingen effectiever zijn dan abstracte debatten om verandering bij producenten en consumenten te stimuleren.
Beleidsinstrumenten en regionale ondersteuningsmodellen
Het evenement presenteerde een breed scala aan regionale ondersteuningsmechanismen voor kleine en middelgrote ondernemingen in de voedingssector, waaronder innovatielaboratoria, adviesdiensten, opleidingsprogramma’s, clusters, publiek-private partnerschappen en financiële prikkels. Deze instrumenten helpen kleine en middelgrote ondernemingen bij het ontwikkelen van nieuwe producten, het verbeteren van processen, het verkrijgen van toegang tot markten en het samenwerken met onderzoeksinstellingen en publieke actoren. Veel van de gepresenteerde benaderingen bleken zeer geschikt om via Interreg-samenwerking naar andere regio’s te worden overgedragen.
Goede praktijken en studiebezoek
Voorbeelden van goede praktijken uit de gastregio illustreerden hoe regionaal beleid de groene en digitale transitie in de voedingssector kan ondersteunen. Tijdens het studiebezoek verkenden de deelnemers faciliteiten voor voedingsinnovatie, bedrijfsondersteunende diensten en een succesvol regionaal bedrijf, waardoor ze uit de eerste hand inzicht kregen in hoe duurzaamheid in de praktijk wordt geïmplementeerd – van onderzoek en productontwikkeling tot marktklare oplossingen.
Conclusies
Het interregionale leerevenement bevestigde de toegevoegde waarde van interregionale samenwerking bij het aanpakken van complexe duurzaamheidsuitdagingen in de voedingssector. Door beleidsdialoog, praktische voorbeelden en peer learning te combineren, versterkte het evenement het wederzijds begrip tussen regio’s en droeg het bij aan de ontwikkeling van effectievere, op kmo’s gerichte beleidsoplossingen. De resultaten van het ILE zullen de uitwisseling van goede praktijken en beleidslessen binnen het kader van het FISSH-project verder ondersteunen.
