Minder vlees, meer rendement: de kracht van lokale peulvruchten

Peulvruchten hebben veel voordelen voor de klimaatimpact van een landbouwbedrijf. Maar wanneer het op de teelt aankomt, ervaren landbouwers momenteel verschillende drempels. De Zwalmbeekhoeve daagde verschillende ketens uit de voedselketen uit om nieuwe waardeketens te bedenken met lokale peulvruchten, en om nieuwe hoeveproducten te maken die deels uit vlees en deels uit peulvruchten bestaan.

Meet de duoburger. De duoburger combineert kwalitatief varkensvlees van het Vlaams Ardennenvarken met groenten en peulvruchten zoals bonen of erwten.

Door de ontwikkeling van regionale ketens die lokaal geproduceerde peulvruchten valoriseren, willen we meer landbouwers overtuigen om deze gewassen in te zaaien en de samenwerking tussen landbouwers stimuleren. Door samen nieuwe waardeketens te ontwikkelen, wordt met peulvruchten aan de slag gaan een rendabel verhaal.

Peulvruchten bieden kansen om de landbouwproductie te verduurzamen. Als gewas hebben peulvruchten minder externe inputs uit bemesting nodig. Ze kunnen stikstof uit de lucht halen en die opslaan in de bodem. Als diep wortelende gewassen zijn ze bovendien beter bestand tegen droogte en dragen ze bij aan een betere bodemkwaliteit. Tenslotte zorgt hun bloeifase ervoor dat ze aantrekkelijk zijn voor bestuivers, waardoor ze ook lokal biodiversiteit ondersteunen en zorgen voor een aantrekkelijk landschap.

Tenslotte speelt dit ook in op de vraag van de consument. Het brengt nieuwe producten op de markt die lekker, laagdrempelig en betaalbaar zijn en ondersteunt zo de aantrekkingskracht om lokaal te (blijven) kopen. Lokale productie, verwerking en verkoop draagt zo bij aan de versterking van de band tussen landbouwer en consument.

Uit onderzoek blijkt dat de duoburger bij correcte bewaring een vergelijkbare houdbaarheid heeft als klassieke burgers. Vacuümverpakking maakt het product geschikt om in te vriezen, wat oxidatie vermindert en de kwaliteit bij langere bewaring ten goede komt. Belangrijk om mee rekening te houden in het proces is dat het weken van peulvruchten bij lage temperatuur dient te gebeuren en na het koken moeten ze snel worden afgekoeld en in de koelkast geplaatst.

Uit onderzoek van VLAM blijkt dat smaak, gemak, prijs, gezondheid en geweten de belangrijkste aankoopfactoren zijn. Smaak en lokale herkomst zijn doorslaggevend, terwijl duurzaamheid en gezondheid vooral als ondersteunende argumenten werken. Een hogere prijs hoeft geen probleem te zijn als er duidelijke communicatie is bij het product.
Naast rechtstreekse verkoop van de duoburger aan consumenten liggen er op termijn zeker ook kansen in de B2B-markt, zoals grootkeukens, zorginstellingen en scholen. Hier bieden vaste afnames en diepvriesproducten logistieke voordelen. Tegelijk vraagt deze markt om duidelijke productinformatie, bereidingsinstructies en een betrouwbare levering. Opschaling blijft een uitdaging. Het arbeidsintensieve proces en de nood aan consistente kwaliteit vragen om slimme keuzes: gefaseerde groei, mogelijke automatisering en samenwerking tussen producenten.