Interreg Europe project Social Food Webs is bijna een jaar oud. En wat voor een jaar is het geweest! We zijn dan ook heel blij om het begin van onze gezamenlijke reis te delen, gericht op het versterken van de manieren waarop regio’s in heel Europa voedselverspilling tegengaan en de herverdeling van voedseloverschotten inclusiever, effectiever en maatschappelijk verantwoorder maken.
Social Food Webs brengt acht regio’s samen die allemaal voor vergelijkbare uitdagingen staan: lokale en regionale overheden werken aan een betere herverdeling van voedseloverschotten, maar geen enkele partij kan dit systeemprobleem alleen aanpakken. Door regionale ervaringen te verbinden, helpt het project ons het grotere plaatje te zien: wat werkt, wat niet werkt en wat we van elkaar kunnen leren.
Sinds de start van het project hebben de partners hun regionale context in kaart gebracht, belanghebbenden ontmoet en ontwikkelingsbehoeften, goede praktijken en drijfveren voor positieve verandering geïdentificeerd. De eerste inzichten tonen al onbenut potentieel voor samenwerking en impact wanneer actoren binnen en tussen regio’s samen gaan leren.
Good practices in de partnerregio’s
Enkele regio’s hebben goede voorbeelden geïdentificeerd en gedeeld die voedselverspilling helpen verminderen en de herverdeling van voedseloverschotten effectiever en inclusiever maken. Drie praktijken werden geselecteerd tijdens de eerste projectperiode en zijn nu opgenomen in de Interreg Europe-collectie van goede praktijken.
RECOOPEREM (Spanje)
RECOOPEREM combineert twee regionale initiatieven die eetbare voedseloverschotten een tweede leven geven. Gekookte maaltijden van scholen, ziekenhuizen en bedrijfskantines worden herverdeeld onder mensen in kwetsbare situaties, terwijl niet-verkoopbare maar eetbare groenten en fruit van de groothandel worden ingezameld, gesorteerd en geleverd aan sociale organisaties. Sinds 2015 heeft het initiatief meer dan 163.500 maaltijden herverdeeld en bijna 155.000 kilogram verse producten gered. Het model garandeert voedselveiligheid, traceerbaarheid en efficiënte logistiek en biedt een praktische aanpak die andere regio’s kunnen overnemen om voedselverspilling te verminderen en sociale inclusie te bevorderen.
Foodsavers Gent (België)
Foodsavers Gent maakt deel uit van de voedselstrategie van de stad om voedselverspilling te verminderen en de toegang tot vers voedsel voor mensen in nood te verbeteren. Het initiatief zamelt overtollig voedsel in bij winkeliers, groothandels, restaurants en boeren, controleert en sorteert het en herverdeelt het via sociale organisaties. Het combineert voedselverspilling tegengaan met sociale werkgelegenheid door werk te bieden aan mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Sinds 2017 heeft Foodsavers meer dan 3.450 ton voedsel herverdeeld en ongeveer 36.000 inwoners ondersteund. De heldere logistiek en de digitale monitoring bieden praktische lessen voor regio’s die de herverdeling van overtollig voedsel willen versterken.
Vervoer en opslag van gered voedsel (Polen)
De regio Groot-Polen ondersteunt ngo’s die overtollig voedsel redden door het grootste deel van de brandstof- en elektriciteitskosten voor transport en opslag te dekken. Deze lichte en praktische maatregel pakt de stijgende logistieke kosten aan en helpt goede doelen bij het ophalen van voedsel dat winkeliers kort voor de houdbaarheidsdatum doneren. Tussen 2021 en 2024 hebben ngo’s meer dan 9.400 ton voedsel gered en herverdeeld onder honderden organisaties die mensen in nood ondersteunen. Het model laat zien hoe gerichte regionale subsidies herverdelingsnetwerken kunnen versterken en grootschalige voedselredding mogelijk kunnen maken op een kosteneffectieve en gemakkelijk overdraagbare manier.
Interregionale partnerbijeenkomst in Polen
De eerste interregionale partnerbijeenkomst vond plaats in oktober 2025 in Poznań en legde een sterke basis voor kennisdeling tussen de acht regio’s. Partners vergeleken benaderingen voor de herverdeling van voedseloverschotten, onderzochten goede praktijken en verfijnden het kader voor de analyse van regionale ontwikkelingsbehoeften. Studiebezoeken lieten lokale oplossingen zien, waaronder het logistieke model van de Wielkopolska Voedselbank, gemeenschappelijke koelkasten en een mobiele keuken zonder afval. De bijeenkomst markeerde een belangrijke stap in de richting van het identificeren van schaalbare praktijken en het voorbereiden van de weg voor interregionale samenwerking.
Wie het volledige verslag van de meeting wil lezen, kan dat hier doen.
Regionale updates
Het verbinden van actoren die elkaar niet kenden
In Oost-Vlaanderen werken veel organisaties aan voedselherverdeling, maar vaak kennen ze elkaar niet. Door deze actoren samen te brengen, ontstaan nieuwe interdisciplinaire banden en langdurige samenwerkingsverbanden. Een belangrijke uitdaging is het verbinden van stedelijke initiatieven met de schaarse initiatieven op het platteland, wat duidelijker wordt door de gesprekken met de stakeholders. Leren van goede praktijken in andere regio’s helpt ons ook om verschillende benaderingen van voedseloverschotten te begrijpen en ondersteunt de ontwikkeling van onze volgende stappen in Oost-Vlaanderen.
Het creëren van een regionale cultuur van minder voedselverspilling
Wielkopolska was in 2021 de eerste regio in Polen die een alomvattend programma ter vermindering van voedselverspilling invoerde, dat later werd verlengd tot 2030. Het programma ondersteunt gemeenten en ngo’s door middel van subsidies, educatie en initiatieven op gemeenschapsniveau. De regio legt de nadruk op zuinigheid, solidariteit en respect voor voedsel, met als doel ervoor te zorgen dat productie, opslag, distributie en consumptie allemaal tot een minimum aan verspilling leiden. Deze langetermijnsverbintenis versterkt de lokale samenwerking en bevordert een duurzamere en verantwoordelijkere benadering van voedsel in de hele regio.
Twee cruciale behoeften voor herverdeling van overschotten geïdentificeerd
Lille Métropole hield de eerste bijeenkomst van haar stakeholdergroep, bestaande uit vertegenwoordigers van gemeentelijke cateringdiensten en voedselherverdelingsorganisaties. De besprekingen brachten twee belangrijke behoeften aan het licht: een beter begrip krijgen van hoe vergelijkbare structuren in andere Europese regio’s functioneren en manieren onderzoeken om overtollig voedsel uit schoolkeukens te herverdelen. De groep komt opnieuw bijeen om deze thema’s verder uit te diepen en bij te dragen aan lopende activiteiten zoals het in kaart brengen van de belangengroepen en de voorbereiding op de aanstaande bijeenkomst in Denemarken.
Versterking van de samenwerking tussen verschillende actoren in een vroeg stadium
Vallès Occidental heeft een sterke basis gelegd voor inzicht in de regionale uitdagingen op het gebied van voedselverspillingpreventie en herverdeling van overschotten. Uitwisselingen met Europese partners hebben de behoefte aangetoond aan gedeelde diagnostische criteria en meer gestructureerde methoden om knelpunten in lokale voedselsystemen te identificeren. Deze inzichten dragen nu al bij aan de verbetering van regionaal beleid met betrekking tot voedselduurzaamheid en de circulaire economie.
Een gedeeld begrip van regionale realiteiten opbouwen
Riga Planing Region bracht 28 belanghebbenden bijeen om te discussiëren over het verminderen van voedselverspilling en het herverdelen van overschotten. Onder de deelnemers waren overheidsinstanties, onderzoekers, bedrijven, ngo’s en het maatschappelijk middenveld. Nationale gegevens tonen aan dat weinig bedrijven doelstellingen hebben voor het verminderen van voedselverspilling, en dat veel bedrijven dit niet meten of overschotten doneren. De deelnemers benadrukten ook de uitdagingen bij het betrekken van horeca-actoren. Een tweede bijeenkomst richtte zich op schoolcatering en beleidskaders, waarbij gefragmenteerde verantwoordelijkheden, beperkte beschikbaarheid van gegevens en de behoefte aan duidelijkere financiële prikkels aan het licht kwamen. Deze inzichten vormen nu de basis voor de volgende stappen in de samenwerking tussen belanghebbenden in de regio.
Een duidelijker beeld krijgen van de regionale datavereisten
Als lead partner coördineert Xamk het project en ondersteunt het interregionaal leren. Daarnaast draagt Xamk als regionale actor bij aan de analyse van de huidige situatie. In Zuid-Savo is informatie verzameld over hoe de herverdeling van voedseloverschotten door verschillende actoren wordt georganiseerd en ondersteund. Uit eerste inzichten blijkt dat organisaties de herverdeelde en gedoneerde voedseloverschotten afzonderlijk registreren, maar dat er geen gemeenschappelijke aanpak is voor het verzamelen van deze informatie op regionaal niveau. Belanghebbenden benadrukken de behoefte aan meer systematische data en duidelijkere werkwijzen om ontwikkelingsbehoeften te identificeren en praktische verbeteringen in de regio te stimuleren. Het is belangrijk om te leren hoe andere regio’s gegevens over herverdeling verzamelen en delen voor de volgende stappen.
Lokale oplossingen verkennen en thematisch leren in Denemarken
De volgende fysieke bijeenkomst van de partners vindt plaats in Vejle, Denemarken. Partners presenteren de resultaten van hun regionale analyses van de huidige situatie en werken samen in een workshop om de belangrijkste ontwikkelingsbehoeften te bespreken die in de verschillende regio’s zijn vastgesteld. Aan de bijeenkomst nemen ook leden van belangengroepen deel, die hun werk presenteren en lokale perspectieven delen.
De bijeenkomst, georganiseerd door de gemeente Vejle en het Culinaire Instituut, biedt ook een introductie van lokale oplossingen op het gebied van voedselduurzaamheid, voedselverspilling voorkomen en herverdeling van voedseloverschotten. Na de bijeenkomst wordt de samenwerking voortgezet in de thematische leergroepen, die in Vejle van start gaan en de uitwisseling tussen regio’s verder ondersteunen.
Eventjes opfrissen waar Social Food Webs over gaat? In onze korte projectvideo leggen we uit waarom voedseloverschotten belangrijk zijn, hoe we samenwerken met regionale belanghebbenden en hoe interregionale samenwerking regio’s helpt om beter beleid te ontwikkelen voor een maatschappelijk verantwoord gebruik van voedseloverschotten.
Vind ons online!
Blijf op de hoogte van alle spannende ontwikkelingen van het Social Food Webs-project! We delen waardevolle inzichten en updates over duurzame praktijken en interregionale samenwerking.
Je kan ook een kijkje nemen op de projectwebsite en ons volgen op LinkedIn.
