Geen topic zo hot als de herverdeling van voedseloverschotten. In elke buurt is helaas wel een aardappelboer die zijn gouden oogst niet kwijt raakt, of ligt er een pompoenenveld weg te rotten. Voor Oost-Vlaanderen identificeren we nog heel wat werkpunten. Via Social Food Webs leren we hoe andere regio’s zich hierop organiseren en dit probleem aanpakken.
In alle partnerregio’s heeft de eerste fase van het Social Food Webs-project een gemeenschappelijk uitgangspunt aan het licht gebracht: er wordt nog steeds eetbaar voedsel verspild, terwijl de behoefte aan voedselhulp groot blijft. Tegelijkertijd zijn verschillende regionale benaderingen voor de herverdeling van voedseloverschotten in kaart gebracht en geanalyseerd.
Veel systemen zijn nog steeds versnipperd, de coördinatie tussen actoren is beperkt en betrouwbare gegevens ontbreken nog steeds. Deze gemeenschappelijke uitdagingen bepalen hoe herverdeling in de praktijk verloopt en benadrukken de noodzaak van een betere afstemming tussen beleid, actoren en dagelijkse activiteiten.
De regionale analyses hebben ook sterke bestaande praktijken en regionale troeven aan het licht gebracht. Deze vormen een waardevolle basis voor gezamenlijk leren, aangezien regio’s benaderingen vergelijken, ervaringen uitwisselen en een gemeenschappelijk begrip opbouwen van wat in verschillende contexten werkt. Nu de analyses zijn afgerond, gaat het project de volgende fase in.
De focus verschuift naar gezamenlijk leren door middel van thematisch beleidswerk, waarbij partners onderling en met hun regionale belanghebbenden samenwerken om beleidsbenaderingen te versterken en duurzamere, inclusievere en effectievere systemen voor de herverdeling van voedseloverschotten in alle regio’s te ondersteunen.
Ontdek goede praktijken uit al onze regio’s
Er zijn vijf goede praktijken geïdentificeerd in de partnerregio’s van Social Food Webs. Ontdek hoe effectieve benaderingen voor de herverdeling van voedseloverschotten worden ontwikkeld en toegepast in verschillende regionale contexten via deze link.
Social Food Webs in een notendop
Bekijk onze projectvideo om te zien hoe Social Food Webs regio’s ondersteunt bij het versterken van samenwerking, gezamenlijk leren en het ontwikkelen van beter beleid voor verantwoorde herverdeling van voedseloverschotten.
Van regionale analyse naar gericht thematisch leren
Regionale analyses die zijn uitgevoerd in de partnerregio’s van Social Food Webs geven een gedetailleerd beeld van hoe de herverdeling van voedseloverschotten momenteel verloopt. Hoewel de contexten verschillen, zijn er gemeenschappelijke uitdagingen naar voren gekomen.
Herverdelingssystemen zijn vaak gebaseerd op een breed scala aan actoren, maar blijven gefragmenteerd. Veel activiteiten zijn afhankelijk van netwerken van door vrijwilligers gedreven organisaties of lokale initiatieven in plaats van gecoördineerde structuren, waardoor de systemen kwetsbaar zijn en moeilijk op te schalen. Logistiek, waaronder inzameling, opslag en transport, blijft een belangrijk operationeel knelpunt, en het gebrek aan consistente en vergelijkbare gegevens maakt het moeilijk om volumes, effecten en ontwikkelingsbehoeften te evalueren.
Tegelijkertijd wijzen de analyses ook op een duidelijke ontwikkelingsrichting. Er is een groeiende nadruk op sterkere
coördinatie, meer gestructureerde samenwerking tussen overheidsinstanties, bedrijven en het maatschappelijk middenveld, en een toenemende belangstelling voor het gebruik van digitale hulpmiddelen en monitoringsystemen ter ondersteuning van de besluitvorming en de dagelijkse activiteiten.
Deze bevindingen vormen de leidraad voor de volgende fase van het project: beleidswerk via thematische leergroepen. Het gezamenlijke leerproces wordt voortgezet in drie thematische groepen:
- Het ontwikkelen van netwerken voor de preventie van voedselverspilling ten behoeve van maatschappelijke en ecologische voordelen
- Technologieën voor het beheer en de monitoring van voedselherverdeling
- Het ondersteunen van nieuwe bedrijfsmodellen voor de
distributie van voedseloverschotten
In de praktijk koppelt dit onderzoek interregionale uitwisseling aan regionale samenwerking tussen belanghebbenden, waarbij de nadruk ligt op de manier waarop samenwerking en coördinatie tussen verschillende actoren, het gebruik van technologie en gegevens, en innovatieve herverdelingsmodellen kunnen worden versterkt door de ontwikkeling van beleidsinstrumenten.
De samenvatting van de verschillende regionale analyses zal gepubliceerd worden op de projectwebsite in de herfst van 2026. Volg ons voor meer updates op Linkedin!
Leren van lokale oplossingen in Vejle
Tijdens de tweede interregionale partnerbijeenkomst van het project in Vejle, Denemarken, deelden lokale belanghebbenden waardevolle inzichten over hoe de herverdeling van voedseloverschotten zowel ecologische als maatschappelijke waarde kan creëren. Het goede praktijkvoorbeeld ‘Stop Spild Lokalt’ liet zien hoe door vrijwilligers gedreven lokale voedselhubs voedselverspilling kunnen terugdringen en tegelijkertijd kwetsbare burgers kunnen ondersteunen. Andere voorbeelden toonden het belang aan van professionele logistiek, voedselveiligheid en sterke partnerschappen tussen de voedingsindustrie en maatschappelijke organisaties, terwijl ze ook lieten zien hoe overtollig voedsel kan bijdragen aan gemeenschapsvorming en sociale ondersteuning. Deze ervaringen onderstreepten de rol van gecoördineerde en inclusieve lokale netwerken.
Lees hier meer over de meeting in Denemarken.
Regionale updates
Regionale inzichten in systemen voor voedselherverdeling
In Oost-Vlaanderen heeft Erov de regionale analyse uitgevoerd aan de hand van interviews en feedbackrondes met een breed scala aan actoren, waaronder liefdadigheidsinstellingen, retailers, landbouwers, overheidsinstanties en voedselbanken. Dit proces bracht een complex, gelaagd ecosysteem aan het licht waarin grootschalige logistiek wordt gecombineerd met lokaal verankerde, door vrijwilligers gedreven distributiemodellen.
Sterke sleutelactoren, zoals Foodsavers Gent en de Oost-Vlaamse voedselbank, zorgen voor een stabiel en complementair systeem dat wordt ondersteund door lokale netwerken en betrouwbare betrokkenheid van donateurs. Tegelijkertijd blijven er uitdagingen bestaan om plattelandsgebieden te bereiken, de gegevensverzameling te verbeteren en de logistiek te versterken. De bevindingen benadrukken de noodzaak van meer gecoördineerde aanpakken en sterkere verbindingen in de gehele waardeketen.
Social Food Webs aan de Universiteit voor Levenswetenschappen
In mei vond de centrale finale van de Olympiade voor Landbouwkennis en -vaardigheden plaats in het Biocentrum van de Universiteit voor Levenswetenschappen in Poznań, Polen. Het evenement bracht diverse initiatieven samen die de samenwerking tussen de academische wereld en regionale instellingen bevorderen. De afdeling Landbouw en Plattelandsontwikkeling presenteerde het “Programma ter vermindering van voedselverspilling in Wielkopolska” samen met het Social Food Webs-project.
Deze bijeenkomst bood een uitstekend platform voor het uitwisselen van ervaringen en het aangaan van toekomstige partnerschappen, en zorgde voor inspiratie dankzij een lezing van dr. Tomasz Szablewski getiteld ‘Het ei – een fenomeen van de natuur’.
Samenwerking en goede praktijken in de praktijk
Lille Metropole bracht zijn groep van belanghebbenden bijeen bij de Northern Food Bank om de regionale samenwerking op het gebied van de herverdeling van voedseloverschotten verder uit te bouwen. De bijeenkomst was gericht op het vergroten van de betrokkenheid van belanghebbenden, het aanpassen van de werkmethoden en het nauwer betrekken van belanghebbenden bij de beleidsanalyse van het project. Ook werd gesproken over een proefproject in Lys-Lez-Lannoy, waar overtollige maaltijden in samenwerking met HopHopFood worden herverdeeld onder mensen die te maken hebben met voedselonzekerheid. Twee belanghebbenden, HopHopFood en SOLAAL, namen ook deel aan de interregionale bijeenkomst in Vejle, waardoor de banden tussen regionaal en interregionaal werk werden versterkt.
Een belangrijke mijlpaal is de erkenning van SOLAAL als een goede praktijk in het kader van Interreg Europe. SOLAAL faciliteert donaties van overtollige landbouwproducten van boeren aan maatschappelijke organisaties en biedt een gestructureerd en efficiënt systeem dat traceerbaarheid en coördinatie waarborgt, terwijl het tegelijkertijd voedselverspilling helpt verminderen en voedselhulp ondersteunt.
Uitbreiding van een beproefde werkwijze op lange termijn
Het RECOOPEREM-initiatief bestaat inmiddels tien jaar en wordt momenteel voorbereid voor uitbreiding in de hele regio en daarbuiten. Recente samenwerking met institutionele partners was gericht op het opschalen van het model en het verkennen van bredere toepassing in heel Catalonië. Strategische bijeenkomsten hebben de uitbreiding van het initiatief in de regio ondersteund. Ze hebben ook bijgedragen aan het vaststellen van projectdoelstellingen die aansluiten bij de regionale analyse die is uitgevoerd in het kader van het Social Food Webs-project. De potentiële impact van deze uitbreiding is aanzienlijk. Naar schatting zouden meer dan 1,5 miljoen bereide maaltijden kunnen worden gerecupereerd, waardoor meer dan 500.000 kilogram voedselverspilling wordt voorkomen. Dit zou een aanzienlijke vermindering van voedselverspilling in de schoolcateringsector betekenen, terwijl de herverdeling van voedseloverschotten op regionaal niveau wordt versterkt.
Inzicht in de context en gegevens over voedseloverschotten
Uit een analyse van de huidige situatie in Letland blijkt dat er een breed scala aan strategische nationale ontwikkelingsdocumenten bestaat, waaronder doelstellingen op het gebied van duurzaamheid en circulariteit, maar dat er geen specifieke strategie of wetgeving is ter voorkoming van voedselverspilling. De belanghebbenden vertegenwoordigen een breed scala aan sectoren, waaronder milieu en klimaat, voedselproductie en -veiligheid, sociale ondersteuning, schoolcatering, regionale ontwikkeling en lokale planning, evenals lokale ngo’s en initiatieven. De nationale coördinator voor voedselhulp „Paēdušai Latvijai“ verzamelt en bundelt donatiegegevens van detailhandelsbedrijven binnen haar netwerk. De organisatie meldt dat de totale donaties van voedseloverschotten door detailhandelaren in 2025 1.084 ton bedroegen, waarmee maandelijks 20.188 mensen werden ondersteund. Daarnaast werd ongeveer 7 ton gedoneerd door andere partners, waaronder voedselproducenten en groothandelaren.
Uitdagingen op het gebied van samenwerking bij de herverdeling van voedseloverschotten
In het voorjaar bracht Xamk in Mikkeli, Finland, nationale en regionale belanghebbenden bijeen voor een rondetafelgesprek en workshops in het kader van het project “Social Food Webs” en aanverwante Xamk-projecten. Uit de discussies kwamen belangrijke uitdagingen bij de herverdeling van voedseloverschotten naar voren, met name op het gebied van logistiek en timing, onevenwichtigheden tussen vraag en aanbod, en de afhankelijkheid van verspreide, vaak door vrijwilligers aangestuurde actoren. Deze omstandigheden, die ook in de regionale analyse naar voren kwamen, maken coördinatie veeleisend en systemen kwetsbaar. De deelnemers stelden ontwikkelingsprioriteiten vast, waaronder verbeterde coördinatie, duidelijkere rollen en beter gebruik van gegevens en digitale hulpmiddelen ter ondersteuning van afstemming en logistiek. De discussies zullen worden voortgezet en zullen als basis dienen voor toekomstige beleidsdiscussies
en RDI-activiteiten.
Volgende partnermeeting in Porto
De derde interregionale partnermeeting van Social Food Webs zal plaatsvinden in Porto, Portugal, op 20 en 21 oktober 2026. Porto Ambiente, het omgevingsbedrijf van de stad Porto, zal ons daar ontvangen.
Projectpartners en hun stakeholders zullen er lokale voedselherverdelingsinitiatieven bezoeken. Daarnaast zullen de interregionale uitwisseling en wederzijds leren verdergaan. Tijdens de meeting worden ook updates van het thematische beleidswerk voorgesteld, met sessies die focussen op nieuwe businessmodellen voor de redistributie van voedseloverschotten.
Vind ons online!
Blijf op de hoogte van alle spannende ontwikkelingen van het Social Food Webs-project! We delen waardevolle inzichten en updates over duurzame praktijken en interregionale samenwerking.
Je kan ook een kijkje nemen op de projectwebsite en ons volgen op LinkedIn.
